Advies
Kakkerlakken in huis: herkennen en bestrijden
Kakkerlakken bestrijden doe je in drie stappen: haal voedsel, water en schuilplekken weg, zet kakkerlakkenvallen zo dicht mogelijk bij de plek waar je ze ziet, en schakel bij een grote plaag een professionele ongediertebestrijder in. Kakkerlakken zijn nachtdieren die zich overdag in warme, donkere kieren verstoppen. Zie je er overdag een lopen, dan is de plaag meestal al groter dan je denkt.
In dit artikel
- Bron weghalen. Ruim kruimels en vet op, bewaar voedsel afgesloten en verhelp lekkages.
- Vallen zetten. Zet een kakkerlakkenval op elke plek waar je kakkerlakken ziet. Aan de vangst zie je waar ze lopen.
- Hulp inschakelen. Blijven ze komen, of melden de buren in je flat hetzelfde, bel dan een professionele ongediertebestrijder.
Hoe herken je een kakkerlak?
Aan een plat, ovaal lichaam, lange voelsprieten en snelle bewegingen; ze schieten weg zodra het licht aangaat. Andere aanwijzingen zijn kleine zwarte keutels, lege eipakketjes en een muffe geur in kastjes en hoeken.
Hoe weet ik of ik kakkerlakken heb, en geen muizen?
Kakkerlakken zie je vooral 's nachts, en hun uitwerpselen lijken op zwarte peperkorrels of koffiedik. Muizenkeutels zijn groter en langwerpig, als een rijstkorrel.
Welke kakkerlakken komen in België en Nederland voor?
In woningen gaat het vooral om vier soorten: de Duitse, de Oosterse, de Amerikaanse kakkerlak en de bruinbandkakkerlak. Daarnaast komen buiten bos- en tuinkakkerlakken voor, zoals de bleke kakkerlak, die af en toe per ongeluk binnenkomen. De maten zijn die van het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD).
| Soort | Lengte | Kleur | Vliegt hij? |
|---|---|---|---|
| Duitse kakkerlak | ongeveer 1,1 tot 1,5 cm | strogeel tot lichtbruin, twee zwarte strepen op het borstschild | heeft vleugels, vliegt nauwelijks |
| Oosterse kakkerlak (bakkerstor) | ongeveer 2,1 tot 2,8 cm | roodbruin tot blauwzwart | nee |
| Amerikaanse kakkerlak | ongeveer 2,8 tot 4,4 cm | glanzend roodbruin met lichtgele vlekken | korte glijvluchten bij warmte |
| Bruinbandkakkerlak | ongeveer 1 tot 1,5 cm | twee donkerbruine banden over het lijf | vliegt gemakkelijk op |
| Bos- en tuinkakkerlakken, zoals de bleke kakkerlak | ongeveer 0,5 tot 1,3 cm | per soort een eigen tekening op het borststuk | sommige soorten vliegen goed |
Hoe je de soorten uit elkaar houdt, lees je in Duitse kakkerlak herkennen.
Hoe zien eitjes en jonge kakkerlakken eruit?
Losse eitjes zie je niet: kakkerlakken leggen hun eitjes in een eipakketje. Bij de Duitse kakkerlak zitten er volgens het KAD ongeveer 30 eitjes in één pakketje, en het vrouwtje draagt het 3 tot 5 weken mee aan haar achterlijf. De Oosterse kakkerlak draagt het pakketje maar een paar dagen mee. Jonge kakkerlakken (nimfen of larven) vervellen een aantal keer voordat ze volwassen zijn; bij de Oosterse kakkerlak zijn ze heel donker. Lege eipakketjes en vervellingshuidjes in kastjes en kieren zijn een teken dat er kakkerlakken in huis leven.
Kunnen kakkerlakken vliegen?
De meeste kakkerlakken in huis vliegen niet of nauwelijks. De Duitse kakkerlak heeft vleugels, maar vliegt volgens het KAD alleen bij een zeer hoge temperatuur. De Oosterse kakkerlak vliegt niet. De Amerikaanse kakkerlak maakt bij warmte korte glijvluchten en de bruinbandkakkerlak vliegt gemakkelijk op. Een kakkerlak die in de zomer door het open raam naar binnen vliegt, kan een bos- of tuinkakkerlak zijn.
Waar komen kakkerlakken op af en hoe komen ze in huis?
Kakkerlakken komen af op voedsel, warmte en vocht, en volgen daarmee de mens. Ze komen mee met dozen, boodschappen of tweedehands apparaten, of trekken in flatgebouwen via leidingschachten van woning naar woning. Geliefde schuilplekken zijn keukenkastjes, de ruimte onder de gootsteen en achter de koelkast, kelders en bergingen.
Wat eten kakkerlakken?
Bijna alles: kruimels, vet, suiker, groente- en fruitresten, diervoer en afval, en als het moet ook papier, lijm en dode insecten. Een beetje vet achter het fornuis of een volle voerbak is voor hen al genoeg. Water is minstens zo belangrijk: een kakkerlak kan maanden zonder voedsel, maar veel korter zonder water (Penn State Extension). Haal daarom ook vocht weg, zoals een lekkende kraan of een natte vaatdoek.
Hoe snel vermenigvuldigen kakkerlakken zich?
De Duitse kakkerlak vermenigvuldigt zich snel. Een vrouwtje maakt volgens het KAD gemiddeld zeven eipakketjes van ongeveer 30 eitjes, en een jong is na ruim anderhalf tot drie maanden geslachtsrijp, afhankelijk van de temperatuur. In een warme keuken groeit een klein groepje zo binnen een paar maanden uit tot een plaag.
Zijn kakkerlakken gevaarlijk en kunnen ze bijten?
Ze kunnen een gezondheidsrisico zijn. Kakkerlakken kunnen bacteriën zoals salmonella over voedsel en keukenspullen verspreiden, en hun uitwerpselen en vervellingshuidjes kunnen allergie uitlokken. Bijten komt hooguit bij zeer zware plagen voor (Umweltbundesamt, University of Florida).
Wat doe je als je één kakkerlak ziet?
Kijk eerst of het een plaagsoort is. Een losse lichtbruine kakkerlak in de zomer, bij een open raam, is vaak een boskakkerlak: die zet je weer buiten. Zie je een kakkerlak in de keuken of badkamer, zet dan een val op die plek om te zien of er meer zijn. Een kakkerlak die je ziet lopen, kun je direct bespuiten met Mintsect-spray.
Spuit twee keer (samen 1,2 ml) direct op de kakkerlak, van 30 cm afstand: binnen 10 minuten ligt hij stil. Mintsect is bedoeld voor een losse kakkerlak die je ziet, niet om een plaag te bestrijden. Het middel is niet voor oppervlakken, werkt niet na en is alleen voor binnen.
Toelatingsnummer Mintsect: EU-0031278-0000. Gebruik biociden voorzichtig. Lees vóór gebruik altijd het etiket en de productinformatie.
Mag je een kakkerlak doodmaken?
Ja, maar ruim hem daarna meteen op. Een vrouwtje van de Duitse kakkerlak draagt haar eipakketje een paar weken mee aan haar achterlijf. Eén dier doodmaken lost een plaag niet op: die zit in de schuilplekken.
Hoe kom je van kakkerlakken af?
Door hun voedsel, water en schuilplekken weg te halen en vallen te zetten op de plekken waar je ze ziet. In de Super Ninja Kakkerlakkenval zit de lokstof in de lijm: kakkerlakken lopen erin en blijven plakken. Zet hem zo dicht mogelijk bij de overlast, in de keuken, de badkamer, de voorraadkast of de kelder, en vervang hem als hij vol is of na 3 maanden. Aan de vangst zie je waar ze lopen en of het minder wordt. Bij een grote plaag, bijvoorbeeld in een flatgebouw, is een professionele ongediertebestrijder nodig.
Wat jaagt kakkerlakken weg?
Kakkerlakken blijven waar ze voedsel, water en een schuilplek vinden. Haal je die weg, dan heeft een kakkerlak in je huis niets meer te zoeken. Dicht ook kieren rond leidingen en plinten, zodat ze minder plekken hebben om zich te verstoppen.
Hoe houd je kakkerlakken buiten de deur?
Met vijf gewoontes die hun voedsel, water en schuilplekken weghalen:
- Houd het huis schoon. Haal kruimels en vet regelmatig weg, ook achter de koelkast en onder het fornuis.
- Bewaar voedsel goed. In afsluitbare bakjes; groente en fruit in de koelkast of afgedekt.
- Houd afval afgesloten. Gebruik een afvalbak met deksel en leeg hem regelmatig.
- Houd het droog. Ventileer de kelder, houd het kastje onder de gootsteen droog en repareer lekkages.
- Kijk wat je meeneemt. Controleer dozen en tweedehands apparaten voordat je ze in huis zet, en laat diervoer niet staan.
Is een kleine lichtbruine kakkerlak in de zomer een plaag?
Vaak niet. Zie je in de zomer één of twee lichtbruine kakkerlakken bij een raam, dan is het vaak een bos- of tuinkakkerlak, zoals de bleke kakkerlak. Die leeft buiten, plant zich in huis niet voort en is geen plaag (KAD). Hoe je hem herkent, lees je in Bleke kakkerlak in huis.
Bronnen: Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD), Umweltbundesamt, Landesgesundheitsamt Baden-Württemberg, University of Florida IFAS, Penn State Extension en het etiket van Mintsect.
